انتخاب پوشش مناسب برای جداره بیرونی ساختمان همواره یکی از دغدغه های اصلی سازندگان بوده است؛ در این میان تفاوت سیمانکاری نما شسته با تگری به عنوان دو روش پرکاربرد، بسیار حائز اهمیت است. نمای شسته نوعی پوشش سخت و مقاوم ترکیبی از سنگ دانه و پودر سنگ است که سطحی یکنواخت ایجاد می کند؛ اما نمای تگری بافتی ناهموار و زبر دارد که از پاشش ملات سیمان حاصل می شود. هر دو روش در دسته نماهای پایه سیمانی قرار می گیرند و مقاومت خوبی در برابر عوامل جوی دارند. تفاوت اصلی این دو متریال در دانه بندی مصالح؛ ضخامت اجرا و نمای نهایی کار خلاصه می شود. شناخت دقیق ویژگی های فنی این مصالح به تصمیم گیری بهتر کمک خواهد کرد.
هر کدام از این روش ها کاربری خاص خود را دارند؛ نمای شسته اغلب برای ساختمان های مسکونی لوکس یا نماهای رومی که نیاز به ظرافت دارند استفاده می شود. در مقابل نمای تگری به دلیل سرعت بالا و هزینه کمتر؛ گزینه ای ایده آل برای دیوارهای باغ؛ پارکینگ ها و پروژه های اقتصادی محسوب می شود. در معماری امروزی و اجرای نمای سیمانی مدرن گاهی از ترکیب این دو بافت برای ایجاد کنتراست استفاده می گردد. در بخش های بعدی تمامی جنبه های فنی؛ اقتصادی و اجرایی این دو سبک مقایسه شده است تا انتخاب نهایی با آگاهی کامل صورت پذیرد. برای دستیابی به نتیجه مطلوب در اجرا سیمانکاری نما ساختمان باید به مهارت استاد کار و نوع مصالح توجه ویژه ای داشت.
نمای سیمان شسته
این پوشش که در بازار با نام نمای شسته شناخته می شود؛ ترکیبی از سیمان سفید یا سیاه؛ پودر سنگ و سنگ دانه های رنگی معدنی است. ظاهر این نما بسیار صاف تر و یکنواخت تر از سایر روش های سیمانی است. به دلیل وجود سنگ دانه های طبیعی؛ این نما حسی از استحکام و زیبایی طبیعی را القا می کند. در پروژه های نما شسته جدید از نوارهای شیشه ای یا ژیون برای تقسیم بندی و جلوگیری از ترک خوردگی استفاده می شود.
تنوع رنگی در این نوع نما بسیار گسترده است و کاملا به سلیقه کارفرما و نوع سنگ دانه موجود بستگی دارد؛ رنگ های سفید؛ کرم؛ قرمز جگری؛ لیمویی و طوسی از پرطرفدارترین ها هستند. این سبک اجرا بیشتر در ساختمان های ویلایی؛ برج های مسکونی با سبک کلاسیک و همچنین دیوارهای محوطه پارک ها دیده می شود. استفاده از نمای سیمانی طرح سنگ که با تکنیک شسته اجرا می شود؛ جایگزینی مقاوم و ارزان تر برای سنگ های پلاک است. در فضاهای عمومی که احتمال سایش و ضربه وجود دارد؛ سیمان شسته به دلیل تراکم بالا گزینه مناسبی محسوب می شود. برای دسترسی به بهترین کیفیت و شناخت نمای سیمانی باید استانداردهای ترکیب ملات رعایت گردد.
مزایا و معایب سیمان شسته
سیمان شسته به دلیل ساختار متراکم و استفاده از سنگ دانه های طبیعی؛ دوام بسیار بالایی در برابر سرما و گرما دارد. این نما در طول زمان تغییر رنگ نمی دهد و هزینه های نگهداری آن پایین است.
- استحکام و طول عمر بالا: این نما به دلیل ضخامت اجرایی بالا و همگن بودن ملات؛ در برابر شرایط جوی سخت بسیار مقاوم است. خطر سقوط مصالح در این روش وجود ندارد و پیوستگی خوبی با سازه اصلی ایجاد می کند.
- تنوع در طرح و رنگ: امکان ترکیب سنگ دانه های مختلف و ایجاد طرح های هندسی متنوع فراهم است. می توان با استفاده از قالب بندی های خاص؛ اشکال مختلفی را روی نما پیاده سازی کرد که در انواع نمای سیمانی کم نظیر است.
- سرعت اجرای پایین: یکی از معایب اصلی این روش؛ زمان بر بودن آن نسبت به سایر نماهاست. اجرای دقیق بندی؛ کروم بندی و شستشوی نهایی نیازمند دقت و صرف زمان زیادی است که شاید برای پروژه های فوری مناسب نباشد.
- وزن نسبتا سنگین: بار مرده ای که این نما به ساختمان تحمیل می کند نسبت به نمای تگری یا رنگ بیشتر است. در محاسبات سازه ای باید وزن سربار این نما لحاظ گردد تا در آینده مشکلی برای اسکلت ساختمان ایجاد نشود.
نمای سیمان تگری
نمای تگری یکی از قدیمی ترین و ساده ترین روش های پوشش دیوار است که با استفاده از دستگاه تگرگ پاش یا به صورت دستی اجرا می شود. در این روش ملات سیمانی که کمی رقیق تر است؛ با فشار روی سطح پرتاب می شود و بافتی دانه دانه و برجسته ایجاد می کند. این روش معمولا روی یک لایه آستر سیمانی صاف اجرا می گردد تا چسبندگی لازم فراهم شود. نمای سیمانی ساده تگری به دلیل نوع بافت خود؛ ناهنجاری ها و موج های احتمالی زیرکار را به خوبی پنهان می کند.
- انواع تگری (مشتی، پاششی، رنگی): این نما به روش های مختلفی قابل اجراست؛ در روش مشتی یا کمچه ای ملات با ضربه دست پرتاب می شود که دانه های درشت تری دارد. در روش پاششی با دستگاه؛ دانه بندی ریزتر و یکنواخت تر است. همچنین می توان با افزودن پودر رنگ به ملات؛ تگری های رنگی ایجاد کرد.
- ظاهر تگری (زبر، خشن، بافت دار): سطح نهایی این نما کاملا زبر و خشن است که سایه روشن های ریزی روی دیوار ایجاد می کند. این بافت خاص باعث می شود که آلودگی های محیطی کمتر به چشم بیاید اما گرد و غبار در لابلای آن نفوذ می کند.
این نوع نما برای دیوارهای حیاط؛ پشت بام ها؛ پاسیوها؛ سوله های صنعتی و نمای ساختمان با سیمان سیاه بسیار کاربرد دارد. در پروژه های انبوه سازی که بودجه محدود است؛ تگری گزینه اول محسوب می شود.
مزایا و معایب سیمان تگری
نمای تگری به عنوان یک راهکار اقتصادی شناخته می شود که می تواند سطوح وسیع را در زمان کوتاهی پوشش دهد. با این حال ظاهر آن ممکن است برای همه سلیقه ها یا تمام کاربری ها مناسب نباشد.
- سرعت اجرای بسیار بالا: مهم ترین مزیت تگری؛ قابلیت اجرای صدها متر مربع در یک روز توسط یک تیم اجرایی است. این ویژگی باعث می شود هزینه های مربوط به نیروی انسانی و داربست به شدت کاهش یابد.
- پوشانندگی عیوب زیرکار: به دلیل بافت برجسته و شلوغ؛ اگر دیوار زیرین دارای موج یا ناهمواری جزئی باشد؛ در نمای تگری دیده نمی شود. این موضوع نیاز به زیرسازی خیلی دقیق را کاهش می دهد.
- جذب گرد و غبار: بافت زبر و متخلخل تگری محل مناسبی برای نشستن گرد و خاک و دوده است. در مناطق آلوده شهری؛ این نما زودتر کثیف می شود و تمیز کردن آن نسبت به سطوح صاف دشوارتر است.
- احتمال ریزش در اثر ضربه: اگر ملات تگری به درستی ساخته نشود یا نسبت سیمان کم باشد؛ دانه ها به مرور زمان یا با سایش دست می ریزند. دوام سایشی این نما نسبت به شسته کمتر است.
تفاوت نما شسته با نما سیمان تگری از نظر ظاهر و سبک طراحی
در بررسی تفاوت سیمانکاری نما شسته با تگری از منظر زیبایی شناسی؛ با دو دنیای متفاوت روبرو هستیم. نمای شسته ظاهری لوکس؛ صیقلی و دارای دانه بندی سنگی دارد که برای معماری کلاسیک و نئوکلاسیک بسیار مناسب است. سطح یکدست آن نور را بهتر منعکس می کند و حس ارزشمندی به بنا می دهد. نمای سیمانی طرح دار اغلب با تکنیک شسته اجرا می شود تا جزئیات دقیق تر نمایش داده شوند.
در مقابل؛ نمای تگری ظاهری مات؛ خشن و صنعتی تر دارد. این بافت برای ساختمان هایی با کاربری اقتصادی یا بخش هایی که در معرض دید اصلی نیستند؛ کاربرد دارد. انتخاب بین این دو کاملا وابسته به هویت ساختمان است؛ اگر هدف نمایش شکوه و جزئیات باشد شسته انتخاب می شود. اما اگر پوشش دهی سریع و بافت دار مد نظر باشد؛ تگری اولویت دارد. در نهایت نتیجه نمای شسته شبیه به سنگ گرانیت تیشه ای است؛ در حالی که تگری شبیه به سطحی پوشیده از شن ریزه است.
تفاوت نما شسته با نما سیمان تگری از نظر مقاومت و ماندگاری
مقاومت مصالح در برابر فرسایش یکی از فاکتورهای کلیدی در انواع نمای سیمانی است. نمای شسته به دلیل فشار وارده هنگام اجرا و تراکم بالای سنگ دانه؛ ساختاری بتن مانند پیدا می کند که در برابر یخ زدگی و گرمای شدید بسیار مقاوم است. این نما سال ها بدون تغییر باقی می ماند و تنها ممکن است نیاز به شستشو داشته باشد.
نمای تگری اما لایه ای نازک تر است که روی سطح پاشیده شده است. اگرچه چسبندگی سیمان بالاست؛ اما در برابر باران های اسیدی شدید یا ضربه های مکانیکی مستقیم؛ آسیب پذیرتر از شسته عمل می کند. عمر مفید نمای شسته در صورت اجرای صحیح بیش از ۲۰ سال تخمین زده می شود. در حالی که نمای تگری ممکن است پس از ۱۰ تا ۱۵ سال نیاز به ترمیم یا رنگ آمیزی مجدد داشته باشد تا کیفیت خود را حفظ کند.
تفاوت نما شسته با نما سیمان تگری از نظر اجرای فنی و زمان اجرا
فرآیند اجرای این دو نما کاملا متفاوت است و همین امر بر زمان تحویل پروژه اثر می گذارد. اجرای نما شسته نیازمند شمشه کشی؛ تقسیم بندی با شیشه یا نوار؛ پر کردن ملات؛ ماله کشی و در نهایت شستشو با فرچه است. این مراحل نیازمند تیم متخصص و ابزار دقیق است.
در مقابل؛ تگری معمولا پس از اجرای یک لایه آستر؛ با استفاده از دستگاه دستی یا بادی روی دیوار پاشیده می شود. این کار پیچیدگی فنی کمتری دارد. در جدول زیر تفاوت سیمانکاری نما شسته با تگری از نظر ابزار و زمان مشاهده می شود:
| ویژگی | نمای سیمان شسته | نمای سیمان تگری |
|---|---|---|
| ابزار مورد نیاز | ماله، شمشه، فرچه، شیشه/نوار | دستگاه تگرگ پاش، کمچه |
| مهارت نیروی کار | نیاز به استادکار ماهر و دقیق | نیاز به مهارت متوسط |
| زمان اجرا | طولانی (چندین روز برای متراژ کم) | بسیار سریع (پوشش وسیع در یک روز) |
| زیرسازی | نیاز به کروم بندی دقیق | نیاز به آستر سیمانی ساده |
| حساسیت آب وهوایی | حساس به یخ زدگی حین اجرا | حساسیت کمتر |
از نظر اقتصادی کدام بهتر است؟
بودجه پروژه نقش تعیین کننده ای در انتخاب نهایی دارد. با توجه به نیروی کار بیشتر و زمان طولانی تر؛ نمای شسته گران تر تمام می شود. اما ارزش افزوده ای که به ملک می دهد؛ این هزینه را توجیه می کند.
- ساختمان لوکس: در پروژه هایی که قیمت نهایی فروش آپارتمان بالاست؛ استفاده از نمای شسته ارزش ملک را حفظ می کند و سرمایه گذاری امنی محسوب می شود.
- پروژه های سریع با بودجه کم: زمانی که اولویت کاهش هزینه های ساخت و اتمام سریع پروژه باشد؛ تگری با حذف هزینه های کارگری طولانی؛ انتخابی هوشمندانه است.
- نسبت هزینه به زیبایی: نمای شسته اگرچه گران تر است اما زیبایی و دوام آن باعث می شود در درازمدت نیاز به هزینه بازسازی نداشته باشد که این امر اقتصادی است.
در نهایت، برای نمای اصلی ساختمان پیشنهاد می شود از نما شسته استفاده گردد؛ اما برای دیوارهای جانبی؛ نورگیرها و دیوارهای حیاط می توان از تگری استفاده کرد تا هزینه ها تعدیل شود.
جمع بندی
در نهایت می توان گفت تفاوت سیمانکاری نما شسته با تگری فراتر از ظاهر است و به بودجه؛ زمان و کاربری ساختمان بستگی دارد. نمای شسته با ظاهری لوکس؛ سطحی صاف و مقاومتی بی نظیر؛ گزینه ای عالی برای نمای اصلی و فضاهای پرتردد است. در سوی دیگر نمای تگری با سرعتی بالا و قیمتی مناسب؛ راهکاری کارآمد برای پوشش سطوح وسیع و پروژه های اقتصادی به شمار می رود. برای انتخاب صحیح باید تمام جوانب فنی و مالی سنجیده شود. در هر حال استفاده از مصالح باکیفیت و تیم اجرایی مجرب پارسانما در سیمانکاری ساختمان ضامن ماندگاری و زیبایی نهایی کار خواهد بود.
سوالات متداول
۱. آیا می توان نمای تگری را روی نمای شسته اجرا کرد یا برعکس؟
بله؛ امکان اجرا وجود دارد اما نیاز به زیرسازی مناسب است. برای اجرای شسته روی تگری باید سطح کاملا صاف و تیشه ای شود تا چسبندگی لازم ایجاد گردد.
۲. کدام یک از این نماها در برابر ترک خوردگی مقاوم تر است؟
نمای شسته به دلیل استفاده از بندهای ژوئن (شیشه ای) که نقش درز انبساط را دارند؛ در برابر ترک های ناشی از تغییر دما مقاوم تر عمل می کند.
۳. آیا امکان رنگ آمیزی روی نمای تگری وجود دارد؟
بله؛ نمای تگری خاصیت رنگ پذیری خوبی دارد و می توان با استفاده از رنگ های اکریلیک یا نما؛ ظاهر آن را نوسازی و تنوع رنگی ایجاد کرد.
۴. برای مناطق با رطوبت بالا و بارندگی زیاد کدام نما مناسب تر است؟
هر دو نما مقاومت خوبی دارند؛ اما نمای شسته به دلیل سطح صیقلی تر و جذب آب کمتر؛ برای مناطق پرباران گزینه مطمئن تری محسوب می شود.
۵. هزینه اجرای نمای شسته تقریبا چند برابر نمای تگری است؟
به طور تقریبی هزینه مصالح و دستمزد اجرای نمای شسته بین ۲ تا ۳ برابر نمای تگری است که این تفاوت ناشی از زمان بر بودن و سختی کار است.
